Kierownik: dr hab. Ewa Golachowska

Współpracownicy: mgr Gabriela Augustyniak-Żmuda, mgr Bartosz Cymborowski.

 

Cele Pracowni:

  1. Cel dydaktyczny: kształcenie młodych badaczy odmian językowych na pograniczu polsko-niemieckim. Kształcenie odbywa się w formie zajęć „ Pogranicza i kontakty językowe” prowadzonych na kierunku Filologia Polska w Instytucie Humanistycznym w PWSZ w Gorzowie Wielkopolskim, seminariów dyplomowych i magisterskich oraz seminarium doktoranckiego.
  2. Cel badawczy: prowadzenie badań terenowych, pozyskiwanie nagrań zwłaszcza najstarszego pokolenia mieszkańców województwa lubuskiego należących do różnych grup pochodzenia. W pozyskiwaniu nagrań uczestniczą także studenci PWSZ.
  3. Upowszechnianie wyników badań:
  • Baza tekstowa z komentarzami naukowymi umieszczona na platformie internetowej (projekt)

  • Publikacje opracowanych tekstów językowych jako źródeł do badań językoznawczych i historycznych oraz antropologicznych.

  • Publikacje opracowań naukowych – artykułów, rozdziałów w monografiach.

  • Organizacja konferencji

 

          W roku 2012 planowana jest konferencja „Pogranicze wschodnie i zachodnie. Pamięć, doświadczenia, losy”, organizowana wspólnie z Pracownią Badań nad Oflagiem II C Woldenberg – Dobiegniew.

 Koncepcja konferencji:

          Społeczności pogranicza są wielokulturowe, wielojęzyczne, a ich tożsamość narodowa jest złożona, często podwójna, zmienna, uzależniona od kontekstu historycznego. Mieszkańców pogranicza wschodniego (polsko-litewsko-białorusko-ukraińskie  czyli byłe Kresy wschodnie Rzeczypospolitej) i pogranicza zachodniego polsko-niemieckiego łączy wspólnota doświadczeń. Część przeżyła wygnanie lub przesiedlenie, inni trwają w swoim regionie mimo zmiany granic państwowych w 1945 roku. Pamięć zbiorowa społeczności pogranicza kształtowana była w dużym stopniu przez politykę, zakłamywana i tabuizowana. Przez wiele lat nie wolno było w Polsce kultywować pamięci Kresów, podobnie jak pamiętać o kulturowym dziedzictwie niemieckim na terenach inkorporowanych w 1945 roku. Okres „zorganizowanej niepamięci” (termin Roberta Traby) wpłynął na sposób widzenia historii i poczucie tożsamości mieszkańców pograniczy. Od 1989 roku trwa proces odkłamywania historii, miedzy innymi przez sięganie do zindywidualizowanych narracji.  Zbieranie (nagrywanie) i interpretowanie indywidualnych narracji: relacji i autobiografii, także źródeł pisanych: pamiętników, listów i innych dokumentów osobistych stało się ważną metodą badania tożsamości na pograniczach. Celem konferencji będzie dyskusja badaczy pogranicza zachodniego (polsko-niemieckiego) oraz wschodniego (polsko–białorusko-litewskiego i polsko-ukraińskiego) nad następującymi zagadnieniami: mikrohistorie wobec głównego nurtu narodowej narracji historycznej;  funkcjonowanie w pamięci zbiorowej mikrohistorii niezgodnych z ogólnie przyjętym, stereotypowym obrazem historii i społeczeństwa; przemilczenia w relacjach autobiograficznych. Dyskusja będzie dotyczyć zagadnień konstruowania tożsamości na pograniczach kulturowych, etnicznych, językowych oraz odtwarzaniu kultury pogranicza na podstawie narracji.

 

 

Sprawozdanie z działalności Pracowni Badań nad Językiem Pograniczaw roku akademickim 2013

 

Skład osobowy

Kierownik pracowni – prof. nadzw. dr hab. Anna Zielińska

Wolontariuszki – mgr Gabriela Augustyniak Żmuda, mgr Magdalena Bednarczyk

 

Publikacje

Zielińska Anna, Miejsce i przestrzeń w relacjach mieszkańców pogranicza

polskoniemieckiego, [w:] Miejsce i tożsamość. Literatura lubuska w perspektywie poetyki

przestrzeni i antropologii,  pod red. M.Mikołajczak przy współudziale K. Gieby i M.

Sobczak, Zielona Góra 2013, s. 21-29.  

 

Publikacje złożone do druku

  1. Gabriela Augustyniak-Żmuda, Obraz życia po 1945 roku we wspomnieniach osiedleńców ze wsi z okolic Gorzowa Wielkopolskiego [w:] Konstrukcje i dekonstrukcje tożsamości. Narracja i pamięć, pod red. naukową Anny Zielińskiej, Ewy Golachowskiej, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy – w druku.
  2. Gabriela Augustyniak-Żmuda, Magdalena Bednarczyk, Dziedzictwo pamięci w narracjach najstarszych mieszkańców okolic Gorzowa Wielkopolskiego [w:] Dziedzictwo kulturowe regionu pogranicza, tom VI, pod red. Elżbiety Skorupskiej-Raczyńskiej, Joanny Rutkowskiej, Wydawnictwo PWSZ w Gorzowie Wielkopolskim – w druku.

 

Referaty

  1. Gabriela Augustyniak-Żmuda, Magdalena Bednarczyk, Dziedzictwo pamięci w narracjach najstarszych mieszkańców okolic Gorzowa Wielkopolskiego, referat na konferencji: VI Międzynarodowa konferencja naukowa pt. Dziedzictwo kulturowe regionu pogranicza. Organizator: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim – Gorzów Wielkopolski 16-17 kwietnia 2013 r.
  2. Anna Zielińska,  „O wartościowaniu wielojęzyczności w badaniach naukowych”, referat na konferencji „Pogranicze w perspektywie transnarodowej i transdycyplinarnej. Pogranicze wschodnie i zachodnie” – 21-22 listopada 2013, Gorzów Wielkopolski.

 

Prace organizacyjne

 

Opracowanie koncepcji merytorycznej cyklu konferencji „Pogranicze w perspektywie transnarodowej i transdycyplinarnej” oraz programu naukowego pierwszej konferencji „Pogranicze wschodnie i zachodnie”.

Organizacja konferencji „Pogranicze w perspektywie transnarodowej i transdycyplinarnej. Pogranicze wschodnie i zachodnie” – 21-22 listopada 2013, Gorzów Wielkopolski.

 

Badania

Badania terenowe dialektologiczne i socjolingwistyczne prowadzone są systematycznie we współpracy z Instytutem Slawistyki PAN.

Działalność dydaktyczna

Prowadzone jest seminarium doktoranckie w PWSZ w Gorzowie Wielkopolskim. Uczestniczy 5 osób, w tym 4 doktorantów i 1 pracownik naukowy.

Lokalizacja

Kontakt

Back to top